THEMA'S / GLOBAL GOVERNANCE / GLOBAL PARLIAMENT OF MAYORS

 

 

“De 19de eeuw was de eeuw van de wereldrijken, de 20ste die van de natiestaten, de 21ste eeuw zal de eeuw van de steden worden”
Wellington E. Web

 

Artikel van Gie Goris in MO magazine van 19.04.14 met Benjamin Barber:

Steden als alternatief voor nationalisme

Benjamin Barber heeft een missie. De Amerikaanse politicoloog, voormalig adviseur van Bill Clinton en auteur van meer dan twintig boeken over burgerschap en mondialisering, wil meer macht voor lokale besturen en minder voor natiestaten. Dat wil hij niet uit ideologische overtuiging maar op grond van de vaststelling dat steden voor de wereld van vandaag het beter functionerende beleidsniveau zijn. Ook in Afrika, Azië en Latijns-Amerika.

En als hij steden zegt, dan bedoelt hij stéden, precisieert hij op het einde van een interview in de Antwerpse Bourla, in de betekenis van metropolitane regio’s. De Randstad, bijvoorbeeld, waarin Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht in elkaar overvloeien, of een grootstedelijke regio als de ruit Antwerpen, Gent, Brussel, Luik. De steden waarover het boek Als burgemeesters zouden regeren gaat, heten niet Turnhout, Dendermonde of Tielt.

De burgemeesters van Barber zijn heel concrete, levende figuren aan het hoofd van mondiale steden zoals Lagos, Delhi, Moskou of Amsterdam. En uit de portretten die Barber van hen schetst tussen de hoofdstukken in, blijkt dat ze zowel groots als kwetsbaar kunnen zijn.

Maar ze zijn ook de verpersoonlijkingen van een lokaal machtsniveau dat zich dicht genoeg bij de burgers bevindt om veel minder gevoelig te zijn voor ideologische uitwassen dan het nationale niveau, gelooft Barber. ‘Het is niet dat alle politieke of ideologische verschillen verdwijnen op stedelijk niveau. Er zijn nog steeds socialisten en liberalen, progressieven en conservatieven. Maar dat soort verschillen zijn op stedelijk niveau veel kleiner dan op nationaal niveau.’
In zijn enthousiasme voor de grootstad lijkt Barber geen ruimte te hebben voor de antistedelijke gevoelens die door de dominante stad net worden opgeroepen of versterkt. In zijn analyse is geen plaats voor de helft van de mensheid die buiten de stad woont, tenzij in de rol van de komende stedelijke generatie. Nochtans blijkt uit ervaringen in Europa dat de anti-metropolitane revolte van rechts -en bepaalde strekkingen van radicaal links- beter ernstig genomen worden.

Open maar ongelijk

Als burgemeesters zouden regeren is een uitgebreid argument over de vitaliteit en voor de centraliteit van de stad voor heden en toekomst, zonder helemaal te vervallen in de romantisering van de stad als een haven van mogelijkheden, diversiteit, densiteit, mobiliteit, openheid, verdraagzaamheid en ondernemerschap. Al somt hij die kenmerken wel meteen op als wezenskenmerken van de stad, waar ook ter wereld.
In zijn boek geeft Barber ook veel aandacht aan de vaak extreme ongelijkheid die tot de onmiskenbare en wellicht zelfs onvermijdelijke kenmerken van de stad behoort. Dat vormt een ernstig tegengewicht voor al die beloftevolle kenmerken die hij in eerste instantie in de stad ziet.
Ter vergoelijking van die diepe kloof door het stedelijke weefsel zegt en schrijft hij meer dan eens dat zeker de huidige excessen van ongelijkheid in steden als New York en Shanghai eigenlijk gecreëerd worden door de krachten van het gemondialiseerde kapitalisme, terwijl het aan de lokale stedelijke autoriteiten is om daar zo goed mogelijk op te antwoorden.

Essentieel, betoogt Barber, blijft de stad –ook in haar afzichtelijke vorm van ontmenselijkende slum- een tastbaar teken van hoop en mogelijkheden. ‘Dat is de reden waarom miljoenen Indiërs het platteland verlaten en desnoods bereid zijn met hun gezin op de vuilnisbelten van de stad te leven: omdat die ellende ten minste de belofte op beterschap inhoudt, terwijl het leven op het platteland een eeuwenlang verhaal van stilstand, uitbuiting en armoede is.’

Lees hier het volledige interview van Gie Goris met Benjamin Barber in MO magazine (pdf)

Bekijk hier de TED conference van Benjamin Barber